Mariakapelletjes in Rijsbergen

(Bron/foto: Heemkundekring De Drie Heerlijkheden– Twan van Duijnhoven)

Bidden bij een kapelletje in de maand mei was een goed gebruik vroeger (foto: Charles Luijten).

De twaalf kapelletjes in Rijsbergen
Voor katholieken neemt de Heilige Maria, moeder van Jezus, een bijzondere plaats in hun geloof- en devotioneel leven in. Vanaf het ontstaan van het christendom is er een bijzondere aandacht voor Maria, omdat zij door haar moederschap zo innig verbonden was met Jezus.

In Rijsbergen staan maar liefst twaalf Mariakapelletjes, de meeste met een lange geschiedenis van meer dan 75 jaar. Een kapelletje is gebouwd in de 21e eeuw. Vaak zijn het de buurtschappen geweest waar de kapelletjes staan die de initiatiefnemers waren om die kapelletjes te bouwen. De belangrijkste reden tot het oprichten van een kapelletje was dat de buurt dankbaar was omdat zij gespaard waren gebleven tijdens de Tweede Wereldoorlog. De benodigde gronden werden of door de gemeente, door de kerk of door particulieren veelal gratis beschikbaar gesteld. De materialen werden overal vandaan gehaald, soms van kerken of van afgebrande huizen. Het overgrote deel van de kapelletjes was gebouwd door Constant Verhaeren uit Rijsbergen. Nadat een kapelletje gebouwd was, werd deze door de pastoor ingezegend. Bij de meeste kapelletjes was dit pastoor Christiaan G.J. Verbunt (pastoor van Rijsbergen van december 1926 tot augustus 1947).

Het was een goed gebruik dat de bewoners uit het buurtschap met enige regelmaat gezamenlijk kwamen bidden bij de kapelletjes. Vaak werden hiervoor de Mariamaanden mei en oktober gekozen. Deze traditie wordt nu nog maar bij enkele kapelletjes voortgezet. Dankzij de inzet van bewoners van de buurtschappen, worden de kapelletjes goed onderhouden en met enige regelmaat van mooie bloemen voorzien. Het overzicht van de kapelletjes begint met de Lourdesgrot die op de Room Katholieke begraafplaats achter de Sint-Bavokerk staat.

0. ‘Lourdesgrot’ achter de Sint-Bavokerk
1. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van de Rozenkrans’ op Breedschot op de hoek van de Oekelseheidestraat en de Breedschotsestraat.
2. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van de Rozenkrans’ op Altenaar op adres Altenaarweg 4.
3. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van de Vrede’ op Oekel bij de driesprong Oekelsestraat, Schriekenweg en Gelderdonksestraat.
4. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van de Mosten’ op Gelderdonk in het zandgedeelte van de Gelderdonksestraat.
5. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van Zeven Smarten’ op Hazeldonk aan de Hazeldonksestraat bij de Hazeldonksebeek en Oude Trambaan.
6. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw ter Mast’ op Klein Oekel op de hoek van de Oekelsestraat en de Klein Oekelsestraat.
7. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand’ op het Kruispad op de hoek van Kruispad en de Overasebaan.
8. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van Fatima’ op Kaarschot op de hoek van de Kaarschotsestraat en de Lange Dreef.
9. ‘Kapel Maria Middelares Aller Genaden’ in ‘t Zwart Moerken aan de Watermanseweg.
10. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van Brabant’ op de hoek van de Ettenseweg en de Pater Taksweg.
11. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw in ’t Zand’ op de Tiggeltseberg op de hoek van de Tiggeltsebergstraat en de Kapelstraat.
12. ‘Kapel Onze Lieve Vrouw van den Elzentak’ op Tiggelt op de hoek van de Tiggeltsestraat en de Pannenhoefsebaan.

Wandel- en fietsroute
Om alle kapelletjes in Rijsbergen te bezoeken is een route uitgezet. Deze route kan al wandelend of met de fiets afgelegd worden. De route begint bij de Sint-Bavokerk te Rijsbergen en heeft een lengte van circa 23,5 kilometer en is te vinden op:
Afstandmeten.nl
Routiq.com

Het GPX-bestand is hier te downloaden.

Een routebeschrijving met de routekaart is hier te vinden.

Bronvermelding
Bij de beschrijving van de kapelletjes en de Lourdesgrot is gebruik gemaakt van informatie van:
* Langs de Mariagrotten, uitgave van Gemeente Rijsbergen in samenwerking met Rabobank, samenstellers: G.A.A.M. Kuijpers en J.C. Hoekman (1985).
* Kapelletjesroute, fietsroute langs de Mariakapelletjes in Rijsbergen, uitgave op initiatief van Landinrichtingscommissie Weerijs (2004).
* Informatie van de website: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/lourdesgrotten-in-rijsbergen
* Alles door Twan van Duijnhoven aangevuld met recente informatie en voorzien van een nieuwe route en routebeschrijving.